Maandelijkse CBAM-nieuwsupdate – mei–juni 2026

In mei en juni 2026 bleef CBAM zich ontwikkelen van een rapportageverplichting naar een bredere strategische vereiste voor bedrijven die handelen met de Europese Unie. De belangrijkste ontwikkeling kwam in juni 2026, toen de Raad van de Europese Unie zijn standpunt bepaalde over het versterken van het Carbon Border Adjustment Mechanism. Daarmee werd de geplande uitbreiding naar geselecteerde downstreamproducten bevestigd, werden strengere maatregelen tegen ontwijking ingevoerd en werd de langetermijnambitie van de EU herbevestigd om koolstofboekhouding dieper te verankeren in internationale toeleveringsketens. Voor importeurs en producenten is de boodschap duidelijk: CBAM wordt een structurele bedrijfsfactor die invloed heeft op sourcingbeslissingen, leveranciersrelaties en concurrentievermogen op de Europese markt.

1. EU zet stappen richting uitbreiding van CBAM naar downstreamproducten

In juni 2026 bepaalde de Raad van de Europese Unie zijn standpunt over het versterken van CBAM, inclusief de geplande uitbreiding van het mechanisme naar geselecteerde downstreamproducten die aanzienlijke hoeveelheden onder CBAM vallende materialen bevatten, met name producten gerelateerd aan ijzer, staal en aluminium.¹

Tot nu toe richtte CBAM zich vooral op grondstoffen zoals staal, aluminium, cement, kunstmest, elektriciteit en waterstof. De EU constateerde echter een groeiend risico dat koolstofintensieve productie verder in de waardeketen zou verschuiven, waardoor verwerkte goederen de EU-markt zouden kunnen binnenkomen zonder hun ingebedde emissies te weerspiegelen. De voorgestelde uitbreiding beoogt dit aan te pakken door de CBAM-dekking uit te breiden naar producten waarbij de ingebedde emissies significant blijven.¹

Voor bedrijven die afgewerkte goederen, componenten of producten met CBAM-materialen importeren, betekent dit dat toekomstige nalevingseisen steeds meer kunnen afhangen van inzicht in de volledige toeleveringsketen.

2. Strengere maatregelen tegen ontwijking verhogen de nalevingsdruk

Naast de uitbreiding van de reikwijdte van CBAM versterkt de EU de maatregelen om te voorkomen dat bedrijven hun CBAM-verplichtingen ontwijken. Het voorgestelde kader introduceert aanvullende waarborgen tegen praktijken zoals het wijzigen van productclassificaties, het herstructureren van toeleveringsketens of het gebruik van benaderingen die de gerapporteerde ingebedde emissies zouden kunnen verlagen zonder daadwerkelijke verlaging van de koolstofintensiteit.²

De Europese Commissie acht deze maatregelen noodzakelijk om de effectiviteit van CBAM te beschermen en koolstoflekkage te voorkomen.²

Voor bedrijven betekent dit dat CBAM verder gaat dan een douanegerelateerde vereiste. Het wordt een systeem dat betrouwbare emissiegegevens, transparante toeleveringsketens en sterkere samenwerking met leveranciers buiten de EU vereist.

3. CBAM beweegt richting volledige koolstofboekhouding over de waardeketen

De recente ontwikkelingen versterken een bredere trend: de EU beweegt van koolstofrapportage over afzonderlijke materialen naar koolstofboekhouding over complete productketens. Naarmate CBAM zich uitbreidt, hebben bedrijven steeds meer inzicht nodig in:³

• productielocaties;
• herkomst van grondstoffen;
• emissies bij de productie;
• door leveranciers aangeleverde koolstofgegevens;
• verificatieprocessen.

Dit zal nieuwe operationele uitdagingen met zich meebrengen, vooral voor bedrijven die werken met internationale leveranciers waar emissiegegevens niet altijd direct beschikbaar zijn. Bedrijven die nu beginnen met het voorbereiden van hun dataprocessen zullen beter gepositioneerd zijn naarmate de CBAM-eisen blijven uitbreiden.

4. CBAM heeft toenemende impact op het mondiale concurrentievermogen

CBAM wordt een belangrijke factor in internationale handelsgesprekken. Exporteurs buiten Europa staan onder toenemende druk om hun emissie-intensiteit te verlagen om concurrerend te blijven op de EU-markt. Sectoren gerelateerd aan staal, aluminium en afgewerkte goederen zullen naar verwachting de grootste impact ondervinden, met name waar productieprocessen afhankelijk zijn van koolstofintensieve energiebronnen.⁴

De invoering en uitbreiding van CBAM versterkt ook een bredere trend: koolstofemissies worden een directe economische factor in de wereldhandel. Bedrijven die investeren in productiemethoden met lagere emissies en betrouwbare koolstofrapportagesystemen kunnen een concurrentievoordeel behalen, terwijl bedrijven die afhankelijk zijn van emissie-intensieve processen mogelijk te maken krijgen met toenemende kosten bij export naar de EU.⁴

5. Vooruitblik: CBAM wordt een blijvende bedrijfsoverweging

De ontwikkelingen van de afgelopen twee maanden versterken drie belangrijke CBAM-trends:

• Bredere dekking — CBAM breidt zich uit van grondstoffen naar geselecteerde downstreamproducten, waardoor het aantal potentieel betrokken bedrijven toeneemt.¹
• Strengere handhaving — de EU versterkt de maatregelen om ervoor te zorgen dat geïmporteerde producten hun werkelijke koolstofimpact weerspiegelen.²
• Groter strategisch belang — koolstofemissies worden een factor in prijsstelling, inkoop, sourcingbeslissingen en internationaal concurrentievermogen.⁴

Voor bedrijven die met de EU handelen, zou CBAM niet langer als een toekomstig nalevingsonderwerp moeten worden beschouwd. Het wordt een blijvend onderdeel van het zakendoen op de Europese markt. Bedrijven die betrouwbare emissiegegevensprocessen opbouwen en hun toeleveringsketens vroegtijdig voorbereiden, zullen het best gepositioneerd zijn voor de volgende fase van CBAM.

Bronnen

1. European Council — Council moves to strengthen the EU's Carbon Border Adjustment Mechanism (juni 2026)
2. European Commission — Commission welcomes Council agreement on strengthening CBAM (juni 2026)
3. European Commission — Carbon Border Adjustment Mechanism overview
4. Reuters — EU to strengthen carbon levy on high-emission imports and crack down on attempts to dodge it (december 2025)